1

2

3

4

5

 

Najważniejsze prawdy wiary w religii katolickiej

Główne prawdy wiary katolickiej są zawarte w uroczystym credo czyli wyznaniu wiary. Kościół rzymskokatolicki przyjmuje jego nicejsko – konstantynopolitańską wersję. Zgodnie z nią katolik jest zobowiązany do wiary w jednego Boga występującego w trzech osobach, którymi są Bóg Ojciec, Syn Boży oraz Duch Święty, razem nazywanymi Trójcą Świętą. Katolicy wierzą, że Bóg stworzył świat, a następnie Jezus, jego syn zstąpił na Ziemię, gdzie żył jako człowiek, a następnie umarł na krzyżu i po trzech dniach zmartwychwstał, aby zbawić świat i odkupić jego grzechy. Przeznaczeniem wszystkich ludzi w myśl tej doktryny jest życie wieczne w bliskości z Bogiem, chociaż obecnie żyją oni oddzieleni od niego przez grzech pierworodny i dlatego podlegają śmierci. Ich zbawienie nastąpi po ponownym przybyciu Chrystusa, co teologia określa mianem paruzji. Osoby, które nie uznają go za swojego Pana zostaną odrzucone, strącone do piekła i czeka je wieczne potępienie. Wskazania etyczne dla katolików zawarte są w Dziesięciu Przykazaniach oraz wskazówkach moralnych udzielonych w Nowym Testamencie przez Jezusa, obejmujących między innymi przykazanie miłości bliźniego. Katolicy zobowiązani są uznawać zwierzchność Kościoła, który tworzy widzialną wspólnotę i jest ziemskim symbolem Bożej miłości do wszystkich ludzi.

Katolicyzm a Kościół Katolicki

Warto wiedzieć, że Kościół Katolicki to nie to samo, co katolicyzm w ogóle. Najczęściej błędnie utożsamia się z katolicyzmem Kościół rzymskokatolicki, z powodu tego, że jest on najliczniejsza wspólnota katolicką. Trzeba jednak pamiętać, że istnieją również inne odłamy katolicyzmu, takie jak katolicyzm grecki lub polski. Pod względem doktrynalnym nie różnią się one od Kościoła Rzymskokatolickiego podlegającego urzędującemu w Rzymie papieżowi, ale kwestia zwierzchnictwa papieża nad nimi jest tym elementem, które stawia je w osobnej grupie. Określenie katolicyzm jest słowem pochodzenia greckiego i nawiązuje do uniwersalnego i powszechnego charakteru tej religii. Na samym początku nazywana tak była cała wspólnota chrześcijańska. Zmiana nastąpiła po pierwszym wielki rozłamie, który miał miejsce w 1054 roku i podzielił wyznawców na odłam wschodni i zachodni. Od tamtego momentu wspólnoty wschodnie nazywa się prawosławnymi, a odłam zachowani pozostał przy przymiotniku katolicki. Żeby odróżnić go od innych wyznań katolickich często dodaje się określenie rzymski. Nie utożsamiają się nim anglikanie i prawosławni, czyli wspólnoty, które również wniosły ogromny wkład do rozpowszechniania tradycji katolickiej. Potocznie jednak rzymski katolicyzm jest określeniem używanym na określenie całego katolicyzmu.

Katolik odróżnia grzech od osoby grzesznika

Bardzo ważnym rozróżnieniem, które wprowadza katolicka moralność jest odróżnienie osoby grzesznika od grzechów, które ona popełnia. Grzechy, czy to ciężkie czy lekkie, oceniane są jednoznacznie negatywnie i potępiane. Natomiast sam grzesznik, jako osoba ludzka zasługuje na szacunek i chrześcijańska miłość, zwłaszcza jeśli za swoje grzechy szczerze żałuje i jest gotów zobowiązać się, że nie chce ich popełniać. Takie zobowiązanie można podjąć przystępując do sakramentu pokuty, będącego jednym z trzech sakramentów pojednania, które przywracają grzesznika na nowo do wspólnoty i dają mu możliwość przyjęcia komunii świętej. Dokonawszy rzetelnego rachunku sumienia, grzesznik dokonuje równocześnie refleksji nad swoim postępowaniem. Następnie wyznaje swoje grzechy kapłanowi przy konfesjonale. Istotą sakramentu pokuty jest żal za grzechy i wyrażenie skruchy. Jedynie kapłan, będący w tym momencie ziemskim przedstawicielem Boga, ma moc odpuszczenia wyznanych grzechów i oczyszczenia z nich osoby przystępującej do spowiedzi. W trakcie spowiedzi zostaje również zadana pokuta, która ma być rodzajem kary albo zadość uczynienia za grzechy. Do swojej pierwszej spowiedzi dzieci długo się przygotowują pod okiem katechety, aby zrozumieć w pełni znaczenie tego sakramentu i przystępują do niej przed Pierwszą Komunią.

Szczególna rola katolicyzmu w naszym kraju

Obok wszelkich odłamów protestantyzmu, katolicyzm jest najbardziej rozpowszechnionym nurtem chrześcijaństwa na świecie. Na przełomie dziejów społeczna i polityczna rola Kościoła Katolickiego się zmieniała. Jednak jego znaczenie również we współczesnym świecie jest ogromne i zauważalne w wielu sferach. Znaczenie religii katolickiej jest różne w różnych krajach. W niektórych państwach Ameryki południowej i Afryki Kościół Katolickie jest jedną z najważniejszych instytucji nie tylko o religijnym i duchowym charakterze. Spełnia rolę ważnej siły opiniotwórczej, zajmuje się szeroko zakrojoną działalnością dobroczynną, prowadzi szkoły, przedszkola i instytucje pomocowe. Liczba wiernych w tych krajach systematycznie rośnie. Wiele osób nawraca się na katolicyzm z innych wyznań, bo przekonuje je godna szacunku postawa tamtejszych księży oraz siła ich oddziaływania płynąca z głębokiej wiary. Duży wpływ ma na to również działalność misjonarska. Również w naszym kraju Kościół Katolicki jest niezwykle ważny, co wynika przede wszystkim z ogromnej roli, jaką odegrał w najnowszych i nie tylko dziejach Polski, stanowiąc ostoję ruchów wolnościowych i stojąc na straży najważniejszych wartości nawet w wyjątkowo trudnych , a niejednokrotnie tragicznym momentach dziejowych, których w naszej historii nie brakowało.

Architektoniczne dziedzictwo chrześcijańskiej historii Europy

Dziedzictwo jakie pozostawiło po sobie w ciągu wieków trwania na terenie Europy chrześcijaństwo, a zwłaszcza Kościół Katolicki to przede wszystkim ogromny dorobek teologiczny, filozoficzny i duchowy. Jednak poza niematerialną spuścizną do dziś inspirującą współczesnych filozofów i myślicieli, po ponad dwóch tysiącach lat pozostał także wspaniały i zachwycający ogromem dorobek materialny w postaci katolickich świątyń z najrozmaitszych epok historycznych. W każdym kraju można zwiedzać kapliczki, kościoły i katedry będące najcenniejszymi zabytkami. Nawet turyści, którzy nie są katolikami, doceniają doskonały styl i niezwykłą determinację budowniczych gotyckich katedr, które swoją smukłością i strzelistością miały obrazować cześć dla Stwórcy. Niezwykłe wrażenie robią również zabytkowe kościoły z epoki romańskiej. Masywne, mocne, o grubych murach i surowe w swym wyrazie. Z kolei kościoły barokowe oszałamiają do dzisiaj bogatymi dekoracjami, złoceniami i rzeźbami, które miały przyciągać do kościołów wiernych i zachwycać ich przepychem. Największe dzieła malarskie nie powstałyby, gdyby nie ludzka wiara. Wystarczy wspomnieć w tym kontekście o Kaplicy Sykstyńskiej i freskach Michała Anioła. Architektura, malarstwo i rzeźba tworzone z inspiracji chrześcijańskich to nasze wspólne dziedzictwo.

Obowiązki rodzica chrzestnego w religii katolickiej

Chrzest jest jednym z najważniejszych katolickich sakramentów. Dziecko poprzez obmycie wodą i wypowiedzenie jego imienia zostaje przyjęte do wspólnoty członków Kościoła Katolickiego. To jego pierwszy sakrament. Jeśli będzie wychowywane w duchu religii katolickiej i zgodnie z jej wskazaniami, przystąpi również do innych sakramentów, takich jak Eucharystia, czyli pierwsza komunia oraz bierzmowanie, stanowiące swoiste odnowienie chrztu. Do chrztu trzymają dziecko rodzice chrzestni wybrani przez rodziców. Najczęściej są to bliskie osoby z rodziny matki lub ojca, ewentualnie z grona ich najbliższych przyjaciół. Zostając rodzicami chrzestnymi biorą na siebie duże zobowiązanie troski or prawidłowy rozwój duchowy dziecka i jego ukształtowanie zgodnie z tradycją katolicką. Rodzicem nie powinna zostawać przypadkowa osoba, która nie chce nieść takiej odpowiedzialności, dlatego kandydaci na rodziców chrzestnych muszą spełnić szereg warunków, aby mogli pełnić tę rolę. Powinni być ochrzczeni i bierzmowani, a także przedstawić przed uroczystością chrztu pisemne zaświadczenie o tym, że odbyli spowiedź i mogą z godnością podjąć się tego zadania. Jak widać, z punktu widzenia prawd wiary oraz duchowości katolickiej, rola rodzica chrzestnego to coś zdecydowanie więcej niż dawanie prezentów na komunię.

Związek dwojga ludzi w ujęciu katolickim

Kościół Katolicki poza tym, że jest strażnikiem wielowiekowej tradycji, w swoich wskazaniach stara się kształtować również współczesne postawy wiernych wobec takich kwestii jak moralność czy małżeństwo. Zgodnie z religią katolicką małżeństwo jest związkiem dwojga ludzi, którego celem jest wzajemna miłość małżonków, będąca odbiciem boskiej miłości do człowieka. Owocami tej miłości są dzieci. Małżeństwo, które nie zamierza dochować się potomstwa i od początku wychodzi z takiego założenia, w gruncie rzeczy z punktu widzenia katolicyzmu jest jałowe, bezcelowe i nieważne. Uroczysty ślub kościelny jest sakramentem o wadze tak samo dużej jak sakrament kapłaństwa. Małżonkowie zostają połączeni przysięgą małżeńską do końca życia. Taki związek nazywa się sakramentalnym, a węzeł małżeński – świętym. Nie ma takiej instytucji jak katolickie rozwody, chociaż w potocznym języku takie określenie bywa powszechnie używane. Męża i żonę może rozdzielić jedynie śmierć albo unieważnienie małżeństwa, które z rozwodem nie ma nic wspólnego. Kościelny sąd stwierdza w czasie rozprawy, że małżeństwo od samego początku było nieważne, nie istniało, z przyczyn takich jak chociażby niedojrzałość emocjonalne czy też choroba psychiczna, a nie, że małżonkowie się rozchodzą. Ci ludzie nigdy małżonkami po prostu nie byli.

Tajemnica wiary katolickiej tkwi w Wielkanocy

Obserwatorom z zewnątrz może się wydawać, że najważniejszym katolickim świętem jest obchodzone w grudniu Boże Narodzenie, upamiętniające przyjście na świat Dzieciątka, które potem zbawiło świat. Wskazywałyby na to i rozbudowane obrzędy towarzyszące Bożemu Narodzeniu i poprzedzającej go Wigilii i wagę, jaką katolicy przywiązują do wspólnego uroczystego obchodzenia tych świąt. W niektórych katolickich rodzinach to chwile, na które czeka się przez cały rok z utęsknieniem. Dorośli ludzie z ogromnym sentymentem wspominają wspaniałe Wigilie obchodzone w czasach ich dzieciństwa w rodzinnym domu oraz towarzyszącą im niepowtarzalną, rodzinną atmosferę. Przygotowania do świąt, unoszące się w całym domu aromat, migocząca choinka, prezenty, dwanaście potraw, wspólne wyjście na pasterkę o północy to jednak tylko oprawa. Piękna, zachwycająca, ale należąca jedynie do sfery zewnętrznej. Nieco skromniejsze święta Wielkiejnocy tak naprawdę z punktu widzenia teologicznego są zdecydowanie ważniejsze, ponieważ zawierają w sobie najważniejsza tajemnicę chrześcijaństwa i katolicyzmu, a mianowicie tajemnicę odkupienia grzechów całej ludzkości poprzez męczeńską śmierć Jezusa na krzyżu i jego zmartwychwstanie z grobu po trzech dniach. Katolicy wierzą, że dzięki tej ofierze zbawiony od wiecznego został cały świat.

Dwóch największych ojców Kościoła

Zwyczajowo tytuł ojca Kościoła jest używany wobec twórców podwalin współczesnej doktryny i dogmatyki Kościoła Katolickiego. Wielcy myśliciele średniowiecza i innych epok historycznych poświęcili niejednokrotnie całe swoje życie, aby zrozumieć filozoficzne i moralne implikacje wynikające z teologii katolickiej i jej dogmatów. O ile byli zgodni co do rdzenia, jakim są najważniejsze prawdy wiary, to ich podejście do różnych kwestii szczegółowych nieraz znacznie się różniło, a czasem uzupełniało. Dwóch najsłynniejszych i najbardziej inspirujących ojców Kościoła to święty Tomasz z Akwinu oraz święty Augustyn. Pierwszy ogromną część swojego dorobku filozoficznego poświęcił próbie racjonalnego ujęcia kwestii istnienia Boga, a jego dowody na istnienie Stwórcy znalazły miejsce w całej późniejszej teologii katolickiej i pracach jego kontynuatorów. Sam święty Tomasz jest uważany przez historyków filozofii za spadkobiercę spuścizny naukowej i filozoficznej Arystotelesa. Natomiast święty Augustyn bywa jednoznacznie określany jako kontynuator myśli platońskiej. To dwa najważniejsze nurty filozoficzne w całej filozofii, nie tylko w ujęciu chrześcijańskim. Idee obu starożytnych mędrców są żywe do dziś i nadal inspirują filozofów oraz teologów do wejścia na drogę własnych poszukiwań duchowych i etycznych.

Uniwersalna etyka zawarta w katolickim Dekalogu

Nawet, jeżeli ktoś nie identyfikuje się z religią katolicką ani jej instytucjami, to będąc wychowanym w Polsce pozostającej w kręgu dziedzictwa kultury judeochrześcijańskiej, wie doskonale, czym jest Dekalog. Dziesięć przykazań zawartych w Starym Testamencie to wskazówki dotyczące postępowania wymaganego od kogoś, kto jest chrześcijaninem i katolikiem. Są wśród nich nakazy moralne, takie jak choćby czwarte przykazanie dotyczące obowiązku okazywania szacunku rodzicom, jak i zakazy, których przykładem może być przykazanie piąte, czyli zakaz zabijania czy przykazanie zakazujące kradzieży. Trzy pierwsze przykazania Dekalogu dotyczą sfery sacrum, a konkretnie obowiązków człowieka wierzącego wynikających z jego wiary w Boga. Natomiast siedem kolejnych przykazań określa podstawowe normy moralne dotyczące relacji z innymi ludźmi, a więc sfery profanum. Są to wskazania etyczne o tak uniwersalnym charakterze, że mogą się z nimi zgodzić osoby innych religii i wyznań, a nawet człowiek, który jest niewierzący. Podobne do nich wskazówki znajdziemy w świętych księgach i tradycjach również innych religii, nawet nie wywodzących się z tego samego pnia co chrześcijaństwo, na przykład w buddyzmie. Uniwersalizm tych norm moralnych wynika ze wspólnoty doświadczeń wszystkich ludzi jako przedstawicieli jednego gatunku.